Công nghệ sản xuất thuốc từ tế bào gốc trung mô người: sẵn sàng chuyển giao giải pháp toàn diện và đồng bộ

Các công nghệ sản xuất tế bào gốc trung mô (từ mô mỡ và mô dây rốn người) được phát triển hoàn toàn tại Việt Nam, đã sẵn sàng chuyển giao và cung cấp với giải pháp toàn diện và đồng bộ để ứng dụng sản xuất thuốc tế bào gốc, hướng đến điều trị các bệnh tự miễn.
Đây là nội dung hội thảo “Công nghệ sản xuất thuốc từ tế bào gốc trung mô người (off the shelf) ở Việt Nam trong điều trị các bệnh tự miễn” trong khuôn khổ Techmart Công nghệ sinh học trực tuyến 2021 diễn ra ngày 25/11.
 
TS. Phan Lữ Chính Nhân (Phó Viện trưởng Viện Tế bào gốc, Trường ĐH Khoa học Tự nhiên TP.HCM) cho biết, trên thế giới, nhiều nhóm bệnh đã được thử nghiệm điều trị với liệu pháp tế bào gốc như ung thư, khối u, các bệnh hệ thần kinh, các bệnh về máu và bạch huyết, bệnh bất thường trong và sau khi sinh,… Tổng hợp lại, có khoảng 1000 điều kiện bệnh lí khác nhau đã được thử nghiệm điều trị trên thế giới. Đến nay, nghiên cứu về liệu pháp tế bào gốc đang ở giai đoạn pha 4 (thử nghiệm hoàn thiện sản phẩm thuốc để đưa ra thị trường với 80 sản phẩm và liệu pháp tế bào gốc đã được sử dụng thường quy). Tại Việt Nam, nghiên cứu ứng dụng liên quan tế bào gốc bắt đầu từ năm 1995 với công bố về ghép tế bào gốc tạo máu đồng loại cho bệnh bạch cầu nguyên bào tủy mạn tính của Bệnh viện Truyền máu huyết học TP.HCM. Các nghiên cứu ứng dụng liên quan tế bào gốc trung mô từ mô mỡ, tế bào gốc trung mô cuống rốn được thực hiện từ năm 2015 – 2016.
 
Hiện nay, công nghệ tế bào gốc đang chuyển sang thế hệ 3 (ghép tế bào gốc off-the-shelf) và 4 (ghép sản phẩm từ tế bào gốc). Trong đó, thế hệ 4 liên quan đến các công nghệ nuôi cấy, tinh sạch, bảo quản, thu phân đoạn chất, nuôi cấy không dùng serum. Thế hệ này có thể tạo ra các sản phẩm có thành phần tiết ra từ quá trình nuôi cấy tế bào gốc (không phải sử dụng trực tiếp tế bào gốc sống) nên sản phẩm dễ dàng được thông qua. Các thành phần công nghệ chính của thuốc tế bào gốc bao gồm công nghệ phân lập, công nghệ nuôi cấy, công nghệ biến đổi/biệt hóa, công nghệ bảo quản.
 
Viện Tế bào gốc hiện là đơn vị cung cấp các giải pháp toàn diện và đồng bộ cho sản xuất tế bào gốc quy mô nhỏ và lớn để sản xuất thuốc tế bào gốc từ tế bào gốc trung mô (off the shelf). Viện đã chuyển giao quy trình công nghệ sản xuất thuốc tế bào gốc từ tế bào gốc trung mô điều trị khớp gối, sắp tới Bệnh viện Đa khoa Vạn Hạnh sẽ chủ trì sản xuất sản phẩm này để đưa vào sử dụng.
 
 
TS. Phan Lữ Chính Nhân trình bày báo cáo Công nghệ sản xuất thuốc từ tế bào gốc trung mô người “off the shelf” trong điều trị các bệnh tự miễn 
 
Về công nghệ, Viện đã nghiên cứu thành công và sẵn sàng chuyển giao các quy trình công nghệ sản xuất tế bào gốc trung mô từ mô mỡ người (AD-SCI), quy trình công nghệ sản xuất tế bào gốc trung mô từ mô dây rốn người (UC-SCI).
 
Công nghệ AD-SCI đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe nhất về chất lượng tế bào gốc trung mô từ mô mỡ để ứng dụng trên người. Với công nghệ này, Viện Tế bào gốc có thể chuyển giao toàn bộ các công nghệ từ phân lập, nuôi cấy tăng sinh đến bảo quản. AD-SCI với công nghệ nuôi cấy tăng sinh ADSCCult có các đặc điểm nổi bật là không sử dụng huyết thanh động vật, không protein động vật, sự lão hóa tế bào gốc thấp, tế bào gốc giữ nguyên kiểu hình sau thời gian dài nuôi cấy. Quy trình công nghệ gồm các bước thu mỡ/vận chuyển mỡ; rửa mỡ; phân lập và thu SVF (Stromal Vascular Fraction) bằng Cell Extraction Kit; nuôi cấy sơ cấp; tăng sinh bằng ADSCCult; tăng tính điều biến miễn dịch; tăng khả năng tiết; bảo quản (bằng CryoSave). Các sản phẩm dùng trong quy trình công nghệ AD-SCI (phân lập, nuôi cấy tăng sinh, biến đổi, bảo quản) do Viện Tế bào gốc sản xuất với giá thành cạnh tranh so với các sản phẩm nhập ngoại.
 
 
Giới thiệu về công nghệ UC-SCI
 
Công nghệ UC-SCI với thế mạnh của công nghệ MSCCult I trong quy trình nuôi cấy sơ cấp và tăng sinh nên có đặc điểm nổi bật là không dùng huyết thanh bò, không dùng protein từ động vật, dễ dàng sử dụng, duy trì tính gốc thời gian dài. Quy trình công nghệ khá đơn giản với các bước thu/vận chuyển dây rốn; rửa dây rốn; tách mạch máu và thu mô; nuôi cấy sơ cấp; tăng sinh; tăng tính điều biến miễn dịch; tăng khả năng tiết; bảo quản. Tương tự công nghệ AD-SCI, Viện Tế bào gốc có thể cung cấp các sản phẩm đi kèm và sản phẩm chuyên biệt sử dụng để phân lập, nuôi cấy tăng sinh, biến đổi và bảo quản.
 
Theo TS. Nhân, các quy trình công nghệ này sẽ được Viện Tế bào gốc chuyển giao với chi phí chỉ 1.000 đồng với mong muốn công nghệ sẽ được nhiều đơn vị sử dụng. Các công nghệ được phát triển hoàn toàn tại Việt Nam, đã được thẩm định nhiều lần, có thể ứng dụng sản xuất các sản phẩm off the shelf hướng tới điều trị các bệnh tự miễn.
Lam Vân
Scroll