Sáng ngày 08/5/2026, tại Sàn Giao dịch Công nghệ TP.HCM (79 Trương Định, phường Bến Thành), sự kiện trình diễn – kết nối công nghệ với chủ đề “Công nghệ chế biến sâu nông sản: Tăng giá trị – Mở rộng thị trường theo hướng kinh tế tuần hoàn” đã diễn ra sôi nổi. Chương trình do Trung tâm Thông tin, Thống kê và Ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ (thuộc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM) phối hợp cùng Trường Đại học Công Thương TP.HCM tổ chức, hướng đến mục tiêu tháo gỡ những điểm nghẽn trong chuỗi cung ứng nông sản hiện nay.
Sự kiện có sự tham dự của bà Nguyễn Hoàng Bảo Trân – Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM; ông Vương Đình Thành – Quyền Giám đốc Trung tâm Thông tin, Thống kê và Ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ TP.HCM; TS. Thái Doãn Thanh – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Công Thương TP.HCM cùng đại diện lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ các tỉnh Đắk Lắk, Cà Mau, Đồng Tháp. Bên cạnh đó còn có sự góp mặt của nhiều chuyên gia, giảng viên, báo cáo viên và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ sau thu hoạch, chế biến thực phẩm.
Phát biểu tại sự kiện, ông Vương Đình Thành – Quyền Giám đốc Trung tâm Thông tin, Thống kê và Ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ TP.HCM nhấn mạnh, chương trình không chỉ dừng lại ở việc giới thiệu công nghệ mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp trực tiếp tiếp cận, trải nghiệm, đánh giá và cân nhắc khả năng ứng dụng vào thực tiễn sản xuất.
Trong khi đó, đại diện Trường Đại học Công Thương TP.HCM, TS. Thái Doãn Thanh khẳng định, sự kết nối giữa nhà trường, chuyên gia và doanh nghiệp chính là bệ phóng quan trọng để các nghiên cứu khoa học tiến gần hơn với thị trường, đồng thời thúc đẩy mạnh mẽ quá trình thương mại hóa công nghệ.
Theo TS. Tiền Tiến Nam – Giám đốc Trung tâm Thí nghiệm thực hành, Trường Đại học Công Thương TP.HCM, dù kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản năm 2025 đạt mức kỷ lục 70,09 tỷ USD, trong đó riêng ngành nông sản đạt hơn 37 tỷ USD, nhưng tỷ lệ xuất khẩu thô vẫn chiếm đến 52%. Trong khi đó, tỷ lệ chế biến sâu hiện mới đạt khoảng 23%, khiến giá trị gia tăng chưa tương xứng với tiềm năng sản xuất của Việt Nam.
Đáng chú ý, thiệt hại do thất thoát sau thu hoạch mỗi năm ước tính từ 3,5 – 4,1 tỷ USD, tương đương khoảng 12% GDP nông nghiệp. Riêng nhóm rau quả, tỷ lệ thất thoát dao động từ 20 – 40%. Trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng, việc chuyển dịch sang công nghệ chế biến sâu và mô hình kinh tế tuần hoàn không còn là lựa chọn, mà đã trở thành điều kiện sống còn đối với doanh nghiệp. Đây được xem là hướng đi quan trọng nhằm tối ưu nguồn nguyên liệu, nâng cao năng lực cạnh tranh và gia tăng giá trị cho nông sản Việt.
Tại sự kiện, nhiều giải pháp công nghệ mới mang tính ứng dụng cao đã được giới thiệu, mở ra vòng đời mới cho nông sản và phụ phẩm nông nghiệp. NCS. ThS. Nguyễn Hoàng Anh đã trình bày các công nghệ nâng tầm hạt gạo và nông sản bản địa thông qua nhiều sản phẩm sáng tạo như cơm ăn liền prebiotic, sữa hạt thuần thực vật, bánh gạo synbiotic hay nước chấm chay từ dứa và nấm. Những sản phẩm này không chỉ đáp ứng xu hướng tiêu dùng xanh, lành mạnh mà còn mở rộng không gian phát triển cho hạt gạo truyền thống Việt Nam.
Đặc biệt, tư duy “biến phụ phẩm thành tài nguyên” đã trở thành điểm nhấn nổi bật tại chương trình. Thay vì xem rơm rạ, vỏ trái cây hay nông sản loại bỏ là chất thải, nhiều công nghệ hiện nay cho phép tái sử dụng để sản xuất phân bón hữu cơ, năng lượng sinh học và nguyên liệu mới có giá trị kinh tế cao.
Tiêu biểu, mô hình sản xuất bột mít non và xúc xích mít của Công ty TNHH Giải pháp Công nghệ Sau thu hoạch đã cho thấy tiềm năng khai thác giá trị từ trái mít non bị loại bỏ trong quá trình canh tác, qua đó tạo ra nguồn đạm thực vật giàu giá trị cho thị trường.
Bên cạnh đó, ThS. Đào Thanh Khê cũng giới thiệu nhiều giải pháp thiết bị và công nghệ phục vụ chế biến sâu như tận dụng phế phẩm chứa tinh bột để sản xuất cồn, giấm, hay sản xuất nước uống từ hạt thanh long. Đi kèm là các hệ thống máy cô đặc chân không, hệ thống sấy và lên men phù hợp với đa dạng quy mô sản xuất, từ hợp tác xã đến doanh nghiệp công nghiệp. Những giải pháp này góp phần kéo dài thời gian bảo quản, giảm phụ thuộc mùa vụ và hướng tới sản xuất thân thiện với môi trường.
Trong khuôn khổ tọa đàm, phần thảo luận đã trở thành cầu nối trực tiếp giữa doanh nghiệp và chuyên gia. Nhiều vấn đề thiết thực liên quan đến kỹ thuật và chiến lược phát triển được đặt ra, trong đó nổi bật là việc lựa chọn công nghệ sấy phù hợp nhằm bảo toàn chất lượng sản phẩm sau cô đặc.
Các đại biểu cũng đặc biệt quan tâm đến lộ trình chuyển giao công nghệ từ Trường Đại học Công Thương TP.HCM. Trước bài toán phát triển kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp, nhiều doanh nghiệp đặt câu hỏi về điểm khởi đầu hiệu quả để vừa tối ưu nguồn lực, vừa nhanh chóng tạo ra giá trị kinh tế trong ngắn hạn. Những chia sẻ thực tiễn và tâm huyết từ đội ngũ chuyên gia đã mở ra nhiều hướng đi mới, tiếp thêm động lực để doanh nghiệp mạnh dạn đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.
Thông qua chuỗi sự kiện trình diễn và kết nối công nghệ, Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM đang từng bước đưa hoạt động chuyển giao công nghệ đến gần hơn với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp. Đây không chỉ là hoạt động giới thiệu kết quả nghiên cứu mà còn là không gian kết nối, nơi doanh nghiệp có thể trực tiếp nhìn thấy công nghệ, trao đổi với chuyên gia và tìm kiếm những giải pháp phù hợp cho quá trình đổi mới sản xuất trong tương lai.